ብሄራዊ ባንክ ለተቀማጭ ገንዘብ የሚከፍለው ዝቅተኛ የወለድ ተመን እንዲቀር ወሰነ

Dec 30 , 2025.

የኢትዮጵያ ብሄራዊ ባንክ ገዢ እዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) ለረጅም ጊዜ ስራ ላይ የቆየውን ዝቅተኛ የተቀማጭ የወለድ ተመን (Floor Rate) በማንሳት፣ ሁሉም ባንኮች የቁጠባ ወለድ ምጣኔን በራሳቸው እንዲወስኑ ፈቀዱ።

​በብሄራዊ ባንክ ገዢው ሰብሳቢነት የሚመራው የገንዘብ ፖሊሲ ኮሚቴ፣ ቀደም ሲል ሰባት በመቶ የነበረው ዝቅተኛ የወለድ ወለል እንዲቀር የወሰነው የገንዘብ ፖሊሲውን ነጻ ለማድረግ ከሚወሰዱ እርምጃዎች መካከል አንዱ አካል በመሆኑ ነው። ውሳኔው የተቀማጭ ገንዘብ ዋጋ ከገበያው ሁኔታና ከማዕከላዊ ባንኩ አጠቃላይ የፖሊሲ ለውጥ ጋር እንዲጣጣም ለማድረግ ያለመ ነው።

​ባለፈው ሳምንት አምስተኛ መደበኛ ስብሰባውን ያካሄደው ኮሚቴው ይህን ውሳኔ ያሳለፈው፣ ባንኩ ባለፈው ዓመት የ15 በመቶ መነሻ የፖሊሲ ወለድ ተመን (Benchmark Policy Rate) ማስተዋወቁን ተከትሎ ነው። ይህ የመነሻ ወለድ በገንዘብ እንቅስቃሴና በካፒታል ዋጋ ላይ ግልጽ አቅጣጫ ለመስጠት ያለመ ሲሆን፣ የተቀማጭ ወለድ ወለል መነሳቱ ባንኮች በአስተዳደራዊ ቁጥጥር ሳይገደዱ እንደ ግሽበት ግምታቸው ተለዋዋጭ የወለድ ምጣኔ እንዲወስኑ ይረዳቸዋል።

ባለስልጣናቱ ይህን እርምጃ ወደ ገበያ-መር የገንዘብ ስርዓት ለመሸጋገር፣ የቁጠባ አቅምን ለማሳደግ እና የካፒታል ስርጭትን ውጤታማ ለማድረግ እንደሚረዳ ያምናሉ። በተጨማሪም ማእከላዊ ባንኩ የዋጋ ግሽበትን ወደ አንድ አሃዝ ለማውረድ የያዘውን ግብ ለመደገፍ እንደሚያግዝ ታምኖበታል። በህዳር ወር 2018 ዓ.ም. አጠቃላይ የዋጋ ግሽበት ወደ 10.9 በመቶ ዝቅ ማለቱን ተከትሎ፣ የኢኮኖሚው ሁኔታ ለተጨማሪ የፖሊሲ ማሻሻያዎች ዝግጁ መሆኑን ባለስልጣናቱ ያምናሉ።

​ማዕከላዊ ባንኩ በተቀማጭ ወለድ ላይ ያለውን ቁጥጥር ቢያላላም፣ አጠቃላይ የገንዘብ ዝውውርን (Monetary Aggregates) በፍጥነት ከመልቀቅ ተቆጥቧል። የኮሚቴው መረጃ እንደሚያሳየው፣ አጠቃላይ የገንዘብ አቅርቦት (M2) በዓመት የ38.8 በመቶ እድገት ያስመዘገበ ሲሆን፣ የባንኮች የብድር ክምችትም እስከ ህዳር ወር ድረስ የ44.5 በመቶ ጭማሪ አሳይቷል። በዚህም ምክንያት የንግድ ባንኮች በብሄራዊ ባንክ የሚያስቀምጡት የመጠባበቂያ ገንዘብ መጠን (Reserve Requirement) በሦስት ነጥብ አድጎ ወደ 10 በመቶ ከፍ እንዲል ተደርጓል። ሆኖም ዕለታዊ ዝቅተኛ የመጠባበቂያ ክምችቱ በአምስት በመቶ እንዲቀጥል ተወስኗል።

ባንኮች ይህን አዲሱን የመጠባበቂያ መጠን ለማስተካከል ከሦስት እስከ ስድስት ወራት ጊዜ ተሰጥቷቸዋል።

​በተጨማሪም ኮሚቴው የዋጋ ግሽበትን ለማረጋጋት ቀደም ሲል ተጥሎ የነበረው የ24 በመቶ የብድር እድገት ገደብ (Credit Cap) ባለበት እንዲቀጥል ተወስኗል።

​የተቀማጭ ወለድን ነጻ የማድረግ እርምጃ ከመጠባበቂያ ክምችት ማሳደግና የብድር ገደብን ካለመልቀቅ ጋር ጎን ለጎን መተግበሩ፣ ማዕከላዊ ባንኩ በገበያው ያለውን የገንዘብ መጠን ለመቆጣጠር ያለውን ፍላጎትና የማእከላዊ ባንክ ገዢው እዮብ የሀገሪቱን ኢኮኖሚያዊ እድገት ሳይጎዱ የገንዘብ ዝውውሩን ለማመጣጠን እያደረጉት ያለውን ፍላጎት ያሳያል።

PUBLISHED ON Dec 30,2025 [ VOL 26 , NO 1340]